काळ्या चंद्राची सावली

ही कहाणी आहे माळवाडीचा तो शापित उंबरठा वर्ष १८९२. पावसाळ्याचे दिवस. सातारा जिल्ह्याच्या सह्याद्री रांगांमध्ये वसलेलं 'माळवाडी' हे गाव जणू जगापासून तुटलेलं होतं. पावसाच्या सरी कोसळत होत्या, पण त्या पाण्यात शुद्धता नव्हती; त्यात एक प्रकारचा काळपटपणा होता. गोविंदराव प्रधान आपल्या वळकटीसह बैलगाडीतून उतरले. समोरचा रस्ता चिखलाने माखलेला होता. दूरवर डोंगराच्या कपारीत तो वाडा दिसत होता — 'देशमुखांचा काळा वाडा'. “साहेब, विचार बदला. रात्रीची वेळ आहे, अमावस्या उद्या असली तरी आजची रात्र वैऱ्याची आहे,” गाडीवान रामा थरथरत म्हणाला. गोविंदरावांनी कपाळावरची आठ्यांची जाळी स्पष्ट केली. ते पुण्याचे शिकलेले, तर्कवादी तरुण. ब्रिटिश सरकारचे खास 'रेकॉर्ड ऑफिसर'. "रामा, अफवांवर माझा विश्वास नाही. सरकारी कामासाठी आलोय, काम पूर्ण केल्याशिवाय परतणार नाही." "अहो साहेब, तिथं सरकारी काम नाही, तर दैवी न्याय चालतो. ३० वर्षांपूर्वी त्या वाड्यात जे झालं, त्यानंतर तिथला सूर्य सुद्धा थकलाय," रामा गाडी वळवत पळून गेला. गोविंदराव एकटेच उरले. हातात कंदील होता. वाड्याच्या दिशेने चालताना त्यांना जाणवलं की, हवेत एक विचित्र वास आहे. तो वास ओल्या मातीचा नव्हता... तो वास होता जुन्या रक्ताचा आणि कुबट कापडाचा. वाड्याजवळ पोहोचताच त्यांचं शरीर थिजलं. वाड्याचा दरवाजा सागवानी लाकडाचा होता, पण त्यावर कोळशाने काही विचित्र खुणा केल्या होत्या. जणू काहीतरी बाहेर येऊ नये म्हणून तो दरवाजा जखडून ठेवला होता. गोविंदरावांनी दरवाजा ढकलला. किर्रर्रर्र... तो आवाज एखाद्या मरणासन्न माणसाच्या किंकाळीसारखा घुमला. वाड्याच्या आत पाऊल ठेवताच गारव्याची एक लाट त्यांच्या अंगावरून गेली. समोर एक मोठा चौक होता. मधोमध एक तुळशीवृंदावन होतं, जे पूर्णपणे सुकलेलं होतं. अचानक, वरच्या माडीवरून एक आवाज आला. खट... खट... खट... जणू कोणीतरी लाकडी खडावा घालून वेगाने पळत होतं. गोविंदरावांनी कंदील वर केला. प्रकाशाचे झोत वरच्या सज्जावर पडले. तिथे त्यांना एक सावली दिसली. मानवी सावली, पण विचित्रपणे लांबलेली. ती सावली भिंतीवर सरकत थेट एका बंद खोलीच्या दारापाशी थांबली. "कोण आहे तिथे?" गोविंदरावांचा आवाज थरथरला. उत्तर मिळालं नाही. पण त्या बंद खोलीच्या दाराखालून एक काळा द्राव (liquid) संथपणे बाहेर येत होता. तो तेल नव्हता, पाणी नव्हतं... ते ताजं रक्त होतं. गोविंदराव धावत वर गेले. "कोणी आहे का?" त्यांनी त्या खोलीचं दार जोरात ढकललं. खोली उघडली. आत कोणीच नव्हतं. फक्त एक जुना आरसा होता. गोविंदरावांचा प्रकाश त्या आरशावर पडला. आरशात स्वतःचं प्रतिबिंब पाहताना त्यांना धक्का बसला. आरशातल्या गोविंदरावांच्या मागे एक पांढरी आकृती उभी होती. तिचे डोळे नव्हते, फक्त दोन काळ्या खोल खाचा होत्या. त्या आकृतीने आपला हात गोविंदरावांच्या खांद्यावर ठेवला. गोविंदरावांना खांद्यावर बर्फासारखा गारवा जाणवला. त्यांनी मागे वळून पाहिलं... मागे कोणीच नव्हतं. पण जेव्हा त्यांनी पुन्हा आरशात पाहिलं, तेव्हा तिथे रक्ताने एक वाक्य लिहिलं जात होतं: > "तू २७ वा बळी आहेस..." > त्याच क्षणी कंदील विझला. पूर्ण काळोख. आणि त्या काळोखात गोविंदरावांच्या कानापाशी कोणीतरी दीर्घ उसासा टाकला.

काळोखात गोविंदरावांचे हात पाय लटपटू लागले. त्यांनी खिशातून आगकाडीची पेटी काढली. हात इतके थरथरत होते की दोन काड्या वाया गेल्या. तिसऱ्या काडीने जेव्हा पेट घेतला,